Terapia poznawczo-behawioralna zaburzeń odżywiania w adolescencji z uwzględnieniem roli perfekcjonizmu
Magdalena Chęć
Sylwia Michałowska
Katedra Psychologii Klinicznej i Psychoprofilaktyki, Instytut Psychologii,
Uniwersytet Szczeciński
Zaburzenia odżywiania od lat stanowią problem zarówno diagnostyczny, jak i terapeutyczny. Podstawowy schemat klasyfikacji i diagnozy zaburzeń odżywiania, jakim jest ICD-11 (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems), wyróżnia osiem typów zaburzeń odżywiania, takich jak: jadłowstręt psychiczny (Anorexia Nervosa), żarłoczność psychiczna (Bulimia Nervosa), zaburzenie z napadami objadania się (Binge Eating Disorder), zaburzenie polegające na ograniczaniu/unikaniu przyjmowania pokarmów (Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder), pica (Pica), zaburzenie z ruminacją – regurgitacją (Rumination-regurgitation Disorder), inne specyficzne zaburzenia jedzenia i odżywiania (Other Specified Feeding or Eating Disorders) oraz zaburzenia jedzenia i odżywiania, nieokreślone (Feeding or Eating Disorders, unspecified) [1]. Pomimo szerokiej, stale aktualizowanej wiedzy na temat objawów czy przebiegu zaburzeń odżywiania wciąż istnieje widoczna trudność w ocenie ich rozpowszechnienia, szczególnie wśród adolescentów. Przyczyn takiego stanu rzeczy upatruje się w stosunkowo rzadkim występowaniu tego zjawiska oraz w postawie pacjentów, ukierunkowanej na unikanie profesjonalnej pomocy, negowanie choroby czy korzystanie ze wzmocnień, jakie zapewnia [2]. Analizy dowodzą, że jedynie 50% przypadków jadłowstrętu psychicznego (Anorexia Nervosa – AN) jest rozpoznawanych w ramach systemu opieki zdrowotnej, a ze specjalistycznej pomocy korzysta zaledwie ⅓ chorych [3]. Dane europejskie wskazują na rozpowszechnienie anoreksji wśród kobiet w zakresie 1–4%, a żarłoczności psychicznej (Bulimia Nervosa – BN) między 1% a 2% [4]. Średni wiek w momencie zachorowania na AN szacuje się na 17 lat [5]. Około 40% zachorowań na anoreksję dotyczy kobiet w przedziale wiekowym między 15. a 19. rokiem życia [2]. Początek zaburzeń odżywiania przypada właśnie na okres dojrzewania i, aż 13% kobiet przed ukończeniem 20. roku życia doświadcza objawów jednego z nich [6]. Stąd pilna potrzeba analizy tego zjawiska w odniesieniu do pacjentów znajdujących się w wieku rozwojowym oraz poszukiwania oddziaływań o udowodnionej naukowo skuteczności.